Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından Brüksel’deki Egmont Sarayı’nda düzenlenen AB-Türkiye İş Zirvesi 2026’da konuşan DEİK Başkanı Nail Olpak, Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi için Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gerektiğini söyledi. Olpak, mevcut çerçevenin 30 yılı aşkın süredir temel oluşturduğunu ancak bugünün ihtiyaçlarını karşılamadığını vurguladı.
Üç öncelik: Birlik, tedarik, bağlantılar
Zirvenin açılışında Olpak üç başlığa dikkat çekti: Gümrük Birliği’nin modernizasyonu, Türkiye’nin Avrupa’nın üretim ve tedarik zincirlerindeki rolünün güçlendirilmesi ile ulaştırma, enerji ve veri bağlantılarının geliştirilmesi. Jean Monnet’nin Avrupa’nın krizlere getirilen çözümlerle şekillendiği yönündeki sözünü hatırlatan Olpak, “Bugün Avrupa’nın ihtiyaç duyduğu çözümlerden birinin Türkiye ile daha derin bir bütünleşme olduğuna inanıyorum” dedi.
Çerçevenin güncellenmesinin hizmetler, e-ticaret, kamu alımları ve tarım alanlarında yeni iş birliği fırsatları doğuracağını kaydeden Olpak, bunun her iki tarafın da çıkarına olduğunu savundu. Türkiye’nin Avrupa yolculuğunun 60 yılı aşkın süre önce başladığını, tam üyeliğin hedef olmayı sürdürdüğünü ve yeni bir ivmeye ihtiyaç duyulduğunu da sözlerine ekledi.
“Mesele fiyat değil, güven”
Otomotivden yazılıma, çipten batarya teknolojilerine kadar Türkiye’nin Avrupa sanayi ekosistemindeki kilit rolüne işaret eden Olpak, Türk ürünlerine kota ve engel çıkarılmaması gerektiğini söyledi. Rekabetin artık yalnızca fiyat değil güven üzerinden şekillendiğini belirten Olpak, Türkiye’nin her kriz döneminde Avrupa için güvenilir üretici ve ortak olduğunu kanıtladığını ifade etti. Türkiye’de üretilen ürünlerin engeller olmaksızın kabul edilmesinin Avrupa’nın kendi rekabet gücü ve dayanıklılığı açısından da hayati olduğunu savundu.
Orta Koridor vurgusu
Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki istikrarsızlığın güvenli ticaret hatlarının önemini ortaya koyduğunu söyleyen Olpak, Türkiye ve Güney Kafkasya üzerinden Avrupa’yı Orta Asya’ya bağlayan Orta Koridor’un ortak stratejik öncelik olması gerektiğini belirtti. İş dünyalarının somut ilerlemeye katkı sağlayabileceğini de vurguladı.
Zirvenin zemini: iş dünyası ve kurumlar
AB-Türkiye İş Zirvesi 2026, Türk iş dünyası temsilcilerini Avrupa kurumlarıyla aynı masada buluşturdu. DEİK’in ev sahipliğindeki etkinlik, yalnızca diplomasi dilini değil, gümrük uygulamaları, tedarik güvenliği ve lojistik koridorlar gibi somut iş başlıklarını da öne çıkardı. Olpak’ın konuşması, Gümrük Birliği modernizasyonunun uzun süredir konuşulan ancak yeterince ilerlemeyen gündemini yeniden hızlandırma çağrısı olarak nitelendirildi.
İş çevreleri, hizmetler ve e-ticaretin mevcut mal ticareti odaklı çerçevenin dışında kaldığını, kamu alımları ve tarımda karşılıklı erişimin sınırlı olduğunu uzun süredir dile getiriyor. Olpak’ın “güven performansla inşa edilir” vurgusu, kriz dönemlerinde tedarik sürekliliği sağlayan Türk üreticilerin Avrupa için stratejik ortak sayılması gerektiği mesajını pekiştirdi. Orta Koridor ise Karadeniz ve Kızıldeniz belirsizliklerinde alternatif güzergâh arayışına ekonomik bir çerçeve çiziyor.
Özetle
- Olpak, Brüksel’de Gümrük Birliği’nin güncellenmesini istedi.
- Hizmetler, e-ticaret, kamu alımları ve tarımda yeni fırsatlar açılabileceğini söyledi.
- Türk ürünlerine kota/engel olmamasını, rekabetin güvene dayandığını savundu.
- Orta Koridor’un Avrupa-Orta Asya hattında ortak öncelik olmasını talep etti.
