Suriye’de BeÅŸar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Rusya’ya sığınan eski liderin geleceÄŸi tartışılırken Moskova net bir mesaj verdi. Rusya DışiÅŸleri Bakan Yardımcısı Georgiy Borisenko, RTVI’ya yaptığı açıklamada Esad’a tanınan siyasi sığınma hakkının insani gerekçelerle verildiÄŸini ve kararın yeniden deÄŸerlendirilmeyeceÄŸini söyledi.
“Kararımız deÄŸiÅŸmeyecek”
Borisenko, Rusya’nın Esad’a siyasi sığınma hakkı tanımasının kesin bir karar olduÄŸunu vurguladı. “Suriye ortaklarımız, Rusya’nın BeÅŸar Esad’a insani mülahazalarla siyasi sığınma hakkı verdiÄŸini çok iyi biliyorlar. Åžam’daki mevcut yetkililer de bu Rus kararının sarsılmaz olduÄŸunu anlıyor” ifadelerini kullandı. Böylece Esad’ın iadesi ya da statüsünün gözden geçirilmesi yönündeki spekülasyonlara kapı kapatılmış oldu.
Şara yönetimiyle diyalog sürüyor
Rus diplomat, Esad konusundaki tutuma raÄŸmen Suriye’nin yeni yönetimiyle iliÅŸkilerin olumlu ilerlediÄŸini savundu. CumhurbaÅŸkanı Ahmed Åžara’nın Moskova’yı iki kez ziyaret ettiÄŸini hatırlatan Borisenko, dışiÅŸleri bakanları düzeyinde temasların da devam ettiÄŸini belirtti. Siyasi diyaloÄŸun aktif olduÄŸunu, ekonomik iÅŸ birliÄŸinin ise henüz aynı seviyeye ulaÅŸmadığını kaydetti.
Borisenko’ya göre Åžam’daki yeni yönetimin mevcut durumu deÄŸerlendirme aÅŸamasını tamamlamasıyla ekonomik iliÅŸkilerin hız kazanması bekleniyor. Ä°ki ülke arasındaki iÅŸ birliÄŸinin önümüzdeki dönemde geniÅŸleyebileceÄŸi mesajı verildi.
Askeri üsler mutabakatı
Rusya ile Ahmed eÅŸ-Åžara yönetimi arasında aÄŸustos ayında, 18 aylık müzakerelerin ardından askerî üslerin geleceÄŸine iliÅŸkin mutabakat saÄŸlanmıştı. AnlaÅŸma kapsamında Hmeymim ve Tartus’taki Rus askerî tesislerinin ortak eÄŸitim merkezlerine dönüştürülmesi kararlaÅŸtırılırken, Suriye yönetimi Lazkiye Uluslararası Havalimanı’nın kontrolünü devralmıştı. Bu çerçeve, Moskova’nın Suriye’deki askeri varlığını yeni yönetime uyumlu biçimde sürdürme arayışını gösteriyor.
Esad’ın Rusya’daki statüsü, bölgesel diplomaside hassas bir baÅŸlık olmayı sürdürüyor. Moskova hem eski müttefikine sığınma güvencesi veriyor hem de Åžam’daki yeni otoriteyle pragmatik iliÅŸki kuruyor. Borisenko’nun açıklaması, bu çift hatlı politikanın Esad ayağının kırmızı çizgi olarak korunduÄŸunu teyit etti.
Esad’ın Moskova’daki konumu, Suriye’deki rejim deÄŸiÅŸikliÄŸinin ardından bölgesel aktörler için de hassas bir denge konusu. Yeni Åžam yönetiminin meÅŸruiyet arayışı sürerken Rusya, eski müttefikine sığınma güvencesini koruyarak hem kendi itibarını hem de müzakere kartlarını elde tutuyor. Borisenko’nun “sarsılmaz” vurgusu, iade taleplerinin diplomasi masasında karşılık bulmayacağının açık ilanı niteliÄŸinde.
Öte yandan Hmeymim ve Tartus mutabakatı, Moskova’nın Suriye’deki askeri varlığını tamamen tasfiye etmek yerine yeniden biçimlendirmeyi tercih ettiÄŸini gösteriyor. Ortak eÄŸitim merkezi formülü, üslerin hukuki ve siyasi zeminini yeni yönetimle uyumlu hale getirme çabası. Ekonomik iÅŸ birliÄŸinin geride kalması ise yaptırımlar, altyapı yıkımı ve yatırım riskleriyle baÄŸlantılı. Borisenko’nun mesajı, siyasi diyalog ile Esad kırmızı çizgisinin bir arada yürütüleceÄŸini teyit ediyor; önümüzdeki dönem temaslarının ekonomik ayağı ne kadar hızlanırsa, Moskova-Åžam iliÅŸkisinin “yeni normali” o kadar netleÅŸecek.
Özetle
- Rusya, Esad’a siyasi sığınma hakkının kesin olduÄŸunu ve deÄŸiÅŸmeyeceÄŸini açıkladı.
- Borisenko, kararın insani gerekçelerle alındığını ve Åžam’ın bunu anladığını söyledi.
- Şara yönetimiyle siyasi diyalog aktif; ekonomik bağlar henüz geride.
- Hmeymim ve Tartus üsleri için ortak eğitim merkezi mutabakatı daha önce sağlanmıştı.
