Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA), Rusya’ya bağlı Kamçatka Yarımadası açıklarında meydana gelen depremi sistem hatasıyla 9,9 büyüklüğünde göstererek acil uyarı yayımladı. Türkiye Gazetesi’nin The Japan Times’a dayandırdığı habere göre uyarı yalnızca 8 dakika sonra geri çekildi; gerçek büyüklük 6,9 olarak açıklandı ve tsunami tehlikesi bulunmadığı duyuruldu.
12.40’ta 9,9 alarmı
Japonya saatiyle 12.38 sıralarında Kamçatka açıklarında 6,9 büyüklüğünde deprem meydana geldi. JMA, saat 12.40’ta depremin büyüklüğünü 9,9 olarak gösteren acil deprem uyarısı yayımladı. Uyarı, ülkenin kuzey, doğu ve orta kesimlerinde şiddetli sarsıntı beklendiğini duyuruyordu. Cep telefonlarında ve halka açık alanlardaki hoparlörlerde alarmlar devreye girdi. Birçok vatandaş, ekranlarında beliren uyarıyı görünce sığınak ve tahliye reflekslerini hatırladı.
8 dakika sonra iptal
Ajans, saat 12.48’de acil uyarıyı geri çekti. İlk alarmdan yalnızca 8 dakika sonra yapılan iptalin ardından depremin gerçekte 6,9 büyüklüğünde olduğu açıklandı. Japonya’da şiddetli bir sarsıntı hissedilmedi; tsunami uyarısı veya tsunamiye ilişkin bilgilendirme yayımlanmadı. Kısa süren panik havası, resmi düzeltmenin hızıyla birlikte yatıştı.
Merkez üssü ve büyüklük yanlış hesaplandı
JMA Sözcüsü basın toplantısında, sistemin depremin merkez üssünü yanlışlıkla Kuril Adaları açıklarında belirlediğini ve büyüklüğünü olduğundan çok daha yüksek hesapladığını söyledi. Bu iki hatanın acil uyarının devreye girmesine yol açtığı belirtildi. Yetkililer, olayın bir siber saldırıdan kaynaklanmış olabileceği ihtimalini dışladı. Erken uyarı algoritmalarının hem hız hem doğruluk baskısı altında çalıştığı bir kez daha görüldü.
Hokkaido’da şiddet 1
JMA verilerine göre deprem yaklaşık 160 kilometre derinlikte gerçekleşti. Hokkaido Adası’ndaki Hakodate kentinde Japon sismik şiddet ölçeğine göre 1 seviyesinde sarsıntı kaydedildi. Anadolu Ajansı’nın USGS verilerine dayandırdığı habere göre merkez üssü Ozernovskiy yerleşiminin yaklaşık 76 kilometre kuzeydoğusundaydı; USGS derinliği 143,2 kilometre olarak açıkladı. Can kaybı veya hasar bildirilmedi; ABD tsunami uyarı sistemi de derin deprem nedeniyle tsunami beklenmediğini duyurdu.
9,9 ne anlama geliyor?
Dünya tarihinde kaydedilen en büyük deprem 1960 Şili depremiyle 9,5 civarındadır. Yanlışlıkla duyurulan 9,9, gerçekleşmiş olsaydı bilinen rekorları aşacak bir büyüklük anlamına gelirdi. Bu nedenle yanlış alarmın kısa sürede düzeltilmesi, paniğin yayılmasını sınırladı. Japonya’da deprem erken uyarı kültürü güçlü olsa da, bu olay sistemin insanlara ilettiği büyüklük bilgisinin ne kadar kritik olduğunu gösterdi.
Erken uyarı neden önemli?
Japonya’da saniyeler içinde telefonlara düşen deprem uyarıları, insanların masa altına girmesi veya asansörden çıkması için kritik zaman kazandırıyor. Bu kez büyüklük abartılsa da, sistemin hızlı iptal etmesi ve tsunami riskinin olmadığını netleştirmesi, yanlış bilginin kalıcı paniğe dönüşmesini engelledi. Uzmanlar, benzer olayların yazılım ve sensör kalibrasyonunu gözden geçirme fırsatı sunduğunu belirtiyor.
Özetle
- JMA, Kamçatka açıklarındaki 6,9’luk depremi yanlışlıkla 9,9 olarak duyurdu.
- Uyarı 8 dakika sonra iptal edildi; tsunami tehlikesi yoktu.
- Sistem merkez üssünü Kuril Adaları sanmıştı; siber saldırı ihtimali dışlandı.
- Hokkaido/Hakodate’de şiddet 1 hissedildi; hasar rapor edilmedi.
