Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel sıcaklık artışının 1,5 derecelik sınırı aşmasının artık önlenemeyeceğini açıkladı. Guterres, mevcut politikaların dünyayı 2,6 ila 2,8 derecelik bir ısınmaya sürüklediği uyarısında bulunarak ülkeleri emisyon açığını kapatmak için hızla harekete geçmeye çağırdı.
COP31 öncesinde kritik rapor
Guterres’in açıklaması, kasım ayında Antalya’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde BM Çevre Programı (UNEP) tarafından yayımlanan yıllık Emisyon Açığı Raporu üzerine paylaştığı video mesajda geldi. “Dünya artık 1,5 derecelik sınırı aşmaktan kaçınamaz ve sonuçları şimdiden yıkıcı” diyen Guterres, ölümcül sellere, aşırı sıcak hava dalgalarına ve şiddetli orman yangınlarına dikkat çekti.
İklim krizinin ekonomileri felç ettiğini ve eşitsizliği derinleştirdiğini vurgulayan Guterres, krizden en az sorumlu olan ülkelerin etkileri ilk ve en ağır şekilde yaşadığını belirtti.
2035’e kadar yüzde 45 azaltım gerekiyor
Guterres, yüzyılın sonundan önce küresel sıcaklık artışının yeniden 1,5 derecenin altına çekilebileceğini, ancak bunun için küresel sera gazı emisyonlarının 2030’a kadar yüzde 18, 2035’e kadar ise yüzde 45 azaltılması gerektiğini söyledi. “Ancak emisyonlar rekor seviyelerde kalmaya devam ediyor. Ulusal iklim planları ve mevcut politikalar tehlikeli derecede yetersiz kalıyor” ifadelerini kullandı.
Gidişatı değiştirecek araçların mevcut olduğunu dile getiren Guterres, güneş enerjisi kullanımının on yıl öncesine göre yedi kat daha hızlı büyüdüğünü hatırlattı. Fosil yakıtlardan uzaklaşılması, temiz enerjiye geçişin hızlandırılması, enerji verimliliğinin artırılması ve metan emisyonlarının azaltılması çağrısında bulunan Guterres, G20 gibi yüksek emisyonlu ülkelerin daha fazlasını yapması gerektiğini vurguladı. Guterres, gelişmekte olan ülkelere uygun maliyetli iklim finansmanı sağlanması ve borç yüklerinin hafifletilmesi gerektiğini de belirterek, “Her gecikme yılı geri dönüş yolunu daha da zorlaştırır” uyarısında bulundu.
“İklim adaleti bundan azını talep etmez”
Guterres mesajında, emisyon açığının artık bir liderlik sorunu haline geldiğini vurguladı. “İklim politikaları şimdiden sonuç veriyor. Dünyanın bu açığı kapatmak için ne zamanı ne de bahaneleri kaldı. Hükümetler çok daha ileri gitmeli ve daha hızlı hareket etmeli” diyen Guterres, “İklim adaleti bundan daha azını talep etmez. Her derecenin küçük bir kısmı bile önemlidir. Şimdi bu açığı kapatalım” çağrısında bulundu.
Uzmanlar, 1,5 derece sınırının aşılmasının, aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artıracağını, kıyı bölgelerinde deniz seviyesinin yükselmesiyle tarım ve su kaynakları üzerindeki baskının da derinleşeceğini belirtiyor.
UNEP: “Vazgeçemeyiz”
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen de raporun, küresel ısınmayı 1,5 derecenin altında tutma şansının kalmadığını gösterdiğini, ancak Paris Anlaşması’nın en iddialı hedefinden vazgeçilmemesi gerektiğini söyledi. Andersen, “Vazgeçemeyiz. 1,5 derece üzerindeki her ek derece ve her ek yıl, ölümcül seller, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi etkileri artıracaktır” dedi.
Paris Anlaşması’ndan bu yana yenilenebilir elektrik kapasitesinin beklenenden üç kat hızlı büyüdüğünü belirten Andersen, fosil yakıtlar konusundaki ilerlemenin ise yetersiz kaldığını kaydetti. Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31’e dikkat çeken Andersen, ülkelerin eylemlerini artırması ve G20 ülkelerinin daha güçlü liderlik sergilemesi gerektiğini ifade etti.
