Dışişleri Bakanlığı, Kolombiya’nın Tel Aviv’deki Büyükelçiliği’ni Kudüs’e taşıma kararını kınadığını açıkladı. Bakanlık, adımın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 476 (1980) ve 478 (1980) sayılı kararları başta olmak üzere ilgili BM kararlarını ihlal ettiğini ve Uluslararası Adalet Divanı’nın istişari görüşünde vurgulanan hukuki ilkelerle çeliştiğini belirtti. Açıklama ANKA tarafından duyuruldu.
“Doğu Kudüs işgal altındaki Filistin toprağı”
Yazılı açıklamada Doğu Kudüs’ün işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı. Bakanlık, Kolombiya’ya söz konusu kararını geri alma çağrısında bulundu; tüm devletlerin Kudüs’ün tarihi ve hukuki statüsünü zedeleyebilecek eylemlerden kaçınması gerektiğini kaydetti.
Açıklamada ayrıca 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan, coğrafi bütünlüğe sahip, bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasının bölgede adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışın tesisinin yegâne yolu olduğu bir kez daha hatırlatıldı. Ankara, iki devletli çözüm çizgisini koruduğunu yinelemiş oldu.
BM kararları ve uluslararası hukuk
BM Güvenlik Konseyi’nin 1980 tarihli 476 ve 478 sayılı kararları, Kudüs’ün statüsünün tek taraflı adımlarla değiştirilmesine karşı uluslararası toplumun temel referansları arasında yer alıyor. Türkiye, büyükelçiliklerin Kudüs’e taşınması yönündeki girişimleri bu çerçevede düzenli olarak eleştiriyor ve ilgili başkentlere diplomatik tepki notları iletiyor.
Uluslararası Adalet Divanı’nın istişari görüşleri de işgal altındaki topraklardaki uygulamalara ilişkin hukuki ilkeleri pekiştiren metinler olarak anılıyor. Ankara’nın açıklaması, Kolombiya kararını bu hukuki zemine aykırı bulduğunu açıkça ortaya koyuyor ve kararın geri alınmasını talep ediyor.
Diplomasi mesajı ve bölgesel bağlam
Dışişleri’nin tepkisi, Türkiye’nin Filistin meselesindeki uzun soluklu tutumunun devamı niteliğinde. Bakanlık, hem ilgili ülkeye geri adım çağrısı yapıyor hem de diğer devletlere Kudüs’ün statüsünü bozacak adımlardan uzak durma mesajı veriyor. Bu tür taşıma kararları sembolik olmakla birlikte diplomatik dengeyi etkileyebiliyor.
Bölgede ateşkes ve barış planı tartışmaları sürerken büyükelçilik taşıma gibi hamleler gerilimi artırma riski nedeniyle yakından izleniyor. Türkiye, uluslararası hukuka atıfla pozisyonunu yinelerken Doğu Kudüs’ün nihai statüsünün müzakerelerle ve iki devletli çözüm çerçevesinde ele alınması gerektiğini savunuyor.
Benzer taşıma tartışmaları geçmişte başka ülkeler için de gündeme gelmiş, her seferinde BM kararlarına atıfla protesto notaları yayımlanmıştı. Türkiye’nin bu konudaki çizgisi, Doğu Kudüs’ün nihai statüsünün tek taraflı fiillerle değil müzakere ve uluslararası hukukla belirlenmesi gerektiği yönünde.
Kolombiya yönetiminin kararı uygulamaya koyması halinde Ankara’nın ek diplomatik adımlar atabileceği belirtiliyor. Bölgedeki ateşkes çabaları ve insani yardımlar sürerken sembolik diplomatik hamlelerin masayı zorlaştırabileceği uyarısı, Dışişleri metninin satır aralarında da okunuyor. Açıklama, hem Bogotá’ya hem de üçüncü ülkelere yönelik genel bir hukuki hatırlatma işlevi görüyor.
Özetle
- Dışişleri, Kolombiya’nın büyükelçiliği Kudüs’e taşıma kararını kınadı.
- BM GK 476 ve 478 (1980) ile UAD istişari ilkelerine aykırı bulunduğu belirtildi.
- Doğu Kudüs işgal altındaki Filistin toprağı olarak tanımlandı; kararın geri alınması istendi.
- 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti vurgulandı.
