Ermenistan Dı�xi�xleri Bakanı Ararat Mirzoyan, Azerbaycan ile anklav ve eksklav statüsündeki bölgelerin çözümünde kar�xılıklı toprak takasının seçeneklerden biri oldu�xunu söyledi. Ermeni basınının sorularını yanıtlayan Mirzoyan, dengeli alan de�xi�x toku�xunun teorik olarak mümkün oldu�xunu ve Bakü tarafında da yapıcı bir yakla�xım gördü�xünü ifade etti.
Referandum �xartı
Türkiye Gazetesi’nin aktardı�xına göre Mirzoyan, Ermenistan’a ait bir alanın ba�xka ülkeye devredilip kar�xılı�xında toprak alınması durumunda halk oylamasının kaçınılmaz oldu�xunu vurguladı. “E�xer Ermenistan’a ait 29.740,3 metrekarelik bir alan ba�xka bir ülkeye bırakılacaksa ve kar�xılı�xında bir �xey alınacaksa, bu durumun referandumla belirlenmesi gerekiyor” dedi. Bir alanın bırakılması, alınması veya kar�xılıklı de�xi�xtirilmesi gibi formülleri sıraladı.
Pa�xinyan’ın önceki mesajı
Ba�xbakan Nikol Pa�xinyan da daha önce sınırların iki tarafında kalan anklav ve eksklav bölgelerine ili�xkin açıklamalarda bulunmu�xtu. Pa�xinyan, sınır güvenli�xinin sa�xlanması için söz konusu bölgelerin durumunun çözüme kavu�xturulması gerekti�xini belirtmi�xti. Mirzoyan’ın son de�xerlendirmesi, bu tartı�xmayı diplomasi masasına yeniden ta�xıyor.
Neden önemli?
İki ülke arasında barı�x sürecinde sınır çizimi en hassas ba�xlıklardan biri. Anklav-eksklav meselesi, fiili güvenlik riskleri ve mülkiyet iddialarını birlikte ta�xıyor. Toprak takası seçene�xinin açıkça dillendirilmesi, müzakere esnekli�xini artırırken iç siyasette referandum tartı�xmasını da beraberinde getiriyor.
Diplomatik zemin
Mirzoyan, Azerbaycan tarafında yapıcı yakla�xım gördü�xünü söyleyerek kapıyı açık tuttu. Ancak somut harita, takvim ve güvence mekanizmaları henüz kamuoyuna yansımadı. Anla�xmanın kalıcı olması için hem teknik sınır komisyonları hem de toplumsal me�xruiyet adımları gerekecek.
Anklav ve eksklav meselesi
Sovyet döneminden kalan idari sınırlar nedeniyle Ermenistan ve Azerbaycan arasında, bir ülkenin topra�xı içinde kalan ancak di�xerine ait olan küçük bölgeler bulunuyor. Bu alanlar onlarca yıldır ula�xım, güvenlik ve yerle�xim sorunlarına yol açıyor. Taraflar son dönemde sınır belirleme ve i�xaretleme konusunda komisyonlar aracılı�xıyla görü�xmeler yürütüyor. Bazı köylerin çevresindeki yolların ve stratejik tepelerin durumu da müzakerelerin hassas ba�xlıkları arasında yer alıyor. Uzmanlar, kar�xılıklı ve dengeli toprak takasının daha önce farklı co�xrafyalarda da sınır uyu�xmazlıklarını çözmek için kullanıldı�xını hatırlatıyor. Ancak bu tür adımların kalıcı olması için yerel halkın güvenli�xi, mülkiyet hakları ve altyapı ba�xlantılarının da güvence altına alınması gerekiyor. Ermeni muhalefetinin referandum �xartını nasıl de�xerlendirece�xi de iç siyasette yakından izleniyor.
Bölgesel yansımalar
Güney Kafkasya’daki barı�x sürecinde sınır meselesinin çözümü, bölgesel ula�xım ve ticaret projeleri açısından da önem ta�xıyor. Ankara, Bakü ile Erivan arasındaki normalle�xme adımlarını yakından takip ediyor. Kalıcı bir barı�x anla�xması, bölgede yeni koridorların ve ekonomik i�xbirliklerinin önünü açabilir. Bu nedenle Mirzoyan’ın açıklaması yalnızca iki ülke için de�xil, tüm bölge için dikkatle izleniyor.
�zetle
- Mirzoyan: Kar�xılıklı dengeli toprak takası teorik seçeneklerden biri.
- Ermenistan toprak devri için referandum kaçınılmaz görülüyor.
- Pa�xinyan daha önce anklav-eksklav çözümünün güvenlik için gerekli oldu�xunu söylemi�xti.
- Somut harita ve takvim henüz açıklanmadı.
