Et ve Süt Kurumu (ESK), kırmızı et piyasasındaki fiyat dalgalanmalarını sınırlamak amacıyla son dört yılda yaklaşık 350 bin ton kırmızı eti piyasaya sundu. Türkiye Gazetesi’nin haberine göre rakamlar, ESK Genel Müdürü Mücahid Taylan tarafından TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda paylaşıldı.
Yıllara göre kırmızı et arzı
Taylan’ın verdiği bilgilere göre kurum, piyasa düzenleme çalışmaları kapsamında 2023’te yaklaşık 60 bin ton, 2024’te 100 bin ton, 2025’te 90 bin ton kırmızı eti tüketiciye ulaştırdı. 2026 yılında ise piyasaya sunulan kırmızı et miktarı 100 bin tona ulaştı. Böylece dört yıllık toplam arz yaklaşık 350 bin tonu buldu.
Öncelik yerli üretim
Komisyonda konuşan Taylan, piyasayı dengelerken yerli üretimi ön planda tuttuklarını vurguladı. Taylan, Gelir Garantili Besicilik Projesi çerçevesinde besicilere uygun fiyatla hayvan sağladıklarını ve bu hayvanlar için geri alım garantisi verdiklerini anlattı. Bu modelin, üreticinin satış riskini azaltırken piyasaya düzenli et akışını desteklemeyi amaçladığı belirtiliyor.
Kırsalda Bereket projesi
ESK’nin yürüttüğü bir diğer çalışma olan Kırsalda Bereket Hayvancılık Destek Projesi kapsamında 63 bin baş Angus ve Hereford ırkı hayvan yurt dışından getirildi. Bu hayvanlardan 25 bin başı şimdiye kadar üreticilere dağıtıldı. Angus ve Hereford, et verimiyle bilinen ve dünyada besicilikte yaygın olarak tercih edilen sığır ırkları arasında yer alıyor.
ESK’nin piyasadaki rolü
Genel bilgi olarak ESK, kırmızı et ve süt piyasalarında arz ile talep arasındaki dengeyi gözetmek üzere faaliyet gösteren bir kamu kuruluşu. Kurum, fiyatların aşırı yükseldiği dönemlerde kendi satış noktaları ve anlaşmalı market zincirleri aracılığıyla piyasaya et sunarak tüketici fiyatlarını dengelemeye çalışıyor. Üretim maliyetleri, yem fiyatları ve hayvan varlığı ise kırmızı et fiyatlarını belirleyen başlıca etkenler arasında gösteriliyor.
KİT Komisyonu denetimi
TBMM KİT Komisyonu, kamu iktisadi teşebbüslerinin faaliyet ve hesaplarını inceleyen meclis komisyonlarından biri. Kurum yöneticileri komisyon toplantılarında yıllık çalışmaları, mali tabloları ve gelecek dönem hedefleri hakkında milletvekillerine bilgi veriyor.
Tüketici açısından anlamı
Kırmızı et fiyatları, son yıllarda mutfak harcamalarında en çok konuşulan kalemlerden biri oldu. Kamu eliyle yapılan arzın, özellikle bayram dönemleri gibi talebin arttığı zamanlarda fiyat artışlarını sınırlamaya yardımcı olması bekleniyor. Bununla birlikte sektör temsilcileri, kalıcı çözüm için yerli hayvan varlığının artırılması, yem maliyetlerinin düşürülmesi ve üreticinin desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. ESK’nin hem ithal damızlık hayvan dağıtımı hem de geri alım garantili besicilik modeli, bu hedefe yönelik adımlar arasında değerlendiriliyor. Kurumun önümüzdeki dönemde de piyasa koşullarına göre arz miktarını belirlemeyi sürdürmesi bekleniyor.
Özetle
- ESK son 4 yılda yaklaşık 350 bin ton kırmızı et arz etti.
- Arz 2023’te 60 bin, 2024’te 100 bin, 2025’te 90 bin, 2026’da 100 bin ton oldu.
- Gelir Garantili Besicilik Projesi ile geri alım garantisi veriliyor.
- 63 bin baş Angus ve Hereford ithal edildi, 25 bin başı üreticiye dağıtıldı.
