İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Hürmüz Boğazı’nın güneyinden izinsiz şekilde geçmeye çalışan bir petrol tankerinin deniz mayınına çarptığını duyurdu. Yapılan açıklamada, mayına çarpmanın ardından meydana gelen patlama sonrasında geminin makine dairesinde yangın çıktığı bildirildi.
“Navigasyon sistemlerini kapattı”
Türkiye Gazetesi’nin aktardığı açıklamada DMO, kazaya karışan tankerin yolculuğunun başından itibaren tüm konumlandırma ve navigasyon sistemlerini kapattığını ve Hürmüz Boğazı’ndaki seyir kurallarını hiçe saydığını öne sürdü. Açıklamada, geminin boğazın yetkisiz güney rotasından geçmeye çalıştığı ve bu nedenle kazanın yaşandığı ifade edildi. Tankerin adı, bayrağı, mürettebat durumu ve yangının söndürülüp söndürülmediğine ilişkin henüz resmi bir bilgi paylaşılmadı.
Gemilere sert uyarı
İran tarafı açıklamasında, Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nden geçmeyi planlayan gemilerin navigasyon ve tanımlama sistemlerini kapatmaları durumunda “sert ve kararlı tedbirlerle” karşılaşacağı uyarısında bulundu. Uzmanlar, otomatik tanımlama sistemlerinin kapatılmasının bölgedeki gerginlik ortamında gemilerin konumunun takibini zorlaştırdığına ve kaza riskini artırdığına dikkat çekiyor.
Bölgede son haftalarda olaylar arttı
Hürmüz Boğazı, ekim ayı boyunca ticari gemilerin hedef alındığı ya da kazaya karıştığı çok sayıda olaya sahne oldu. Daha önce de bölgede bir süpertankerin mayına çarptığı ve İran’ın gemilere yönelik uyarılarını sertleştirdiği bildirilmişti. Son gelişme, dünya enerji piyasalarının en hassas noktalarından biri olan boğazda deniz güvenliğine ilişkin endişeleri yeniden gündemin ilk sırasına taşıdı.
Bölgedeki gelişmeler, Türkiye açısından da yakından izleniyor. Enerji ithalatına bağımlı ülkeler, boğazdaki her yeni olayın petrol ve doğal gaz fiyatlarına yansımasından ve tedarik zincirinde yaşanabilecek aksamalardan endişe ediyor. Gemi işletmecileri ise bazı seferlerde rota ve takvim değişikliğine gitmeyi değerlendiriyor.
Dünya petrolünün can damarı
İran ile Umman arasında yer alan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne ve açık okyanusa bağlayan tek deniz yolu. Dünyada deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte biri bu dar geçitten geçiyor. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi büyük üreticilerin ihracatı büyük ölçüde boğaza bağlı. Bu nedenle bölgede yaşanan her olay, petrol fiyatlarını ve navlun maliyetlerini doğrudan etkileyebiliyor. Sigorta şirketlerinin de bölgeden geçen gemiler için risk primlerini artırması bekleniyor.
Ayrıntılar netleşmedi
Olaya ilişkin bilgiler şimdilik yalnızca İran tarafının açıklamasına dayanıyor. Tankerin sahibi olan şirketten, geminin bayrak devletinden ya da bölgedeki uluslararası deniz güvenliği birimlerinden konuya dair bir doğrulama gelmedi. Mürettebatın sağlık durumu, olası can kaybı veya denize petrol sızıntısı olup olmadığı da bilinmiyor. Uluslararası denizcilik kuruluşlarının, bölgede seyreden gemilere ek güvenlik uyarıları yayımlaması bekleniyor. Uzmanlar, mayın tehlikesinin yalnızca ticari gemileri değil, bölgedeki balıkçıları ve kıyı topluluklarını da tehdit ettiğini vurguluyor.
Özetle
- Hürmüz Boğazı’nda bir petrol tankeri deniz mayınına çarptı.
- Patlamanın ardından geminin makine dairesinde yangın çıktı.
- İran, tankerin navigasyon sistemlerini kapatıp yetkisiz rotayı kullandığını öne sürdü.
- Devrim Muhafızları, kurallara uymayan gemilere sert tedbir uyarısı yaptı.
