Kolombiya’da 2016 Barış Anlaşması kapsamında kurulan Özel Barış Yargısı (JEP), feshedilen Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) örgütünün eski Güney ve Doğu bloklarında görev yapmış 10 üst düzey üyesini yerli halklara karşı savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlemekle itham etti. Kolombiya basınına yansıyan habere göre suçlama, örgütün 3 eski üst düzey elebaşı ile 7 orta düzey komutanını kapsıyor.
İki bölge, beş yerli topluluk
İtham edilen isimler, örgütün geçmişte kalesi sayılan Amazonia ve Orinoquia bölgelerinde 1996 ile 2016 yılları arasında yaşanan olaylardan sorumlu tutuluyor. JEP’in yazılı açıklamasında, eski elebaşların bölgedeki beş ayrı yerli topluluğuna karşı sistematik suçlar işlediklerinin belirlendiği aktarıldı.
Açıklamaya göre eski komutanlara yöneltilen suçlamalar arasında sistematik imha, cinayet, zorla kaybetme, işkence, zulüm, zorla yerinden etme ve kara mayını kullanımıyla bağlantılı insanlığa karşı suçlar ile savaş suçları bulunuyor. Yerli toplulukların toprakları, uzun yıllar boyunca silahlı çatışmanın en ağır bedelini ödeyen alanlar arasında yer aldı.
1997’deki Korebajü katliamı yeniden gündemde
JEP’in kararlarında öne çıkan olaylardan biri, 1997’de ülkenin güneyindeki Caquetá yönetim bölgesinde yaşanan katliam oldu. Kayıtlara göre FARC gerillaları, Korebajü yerli halkına ait özerk bölgeye girerek önceden hazırladıkları listede adı bulunan 7 yerli lideri ve topluluk üyesini öldürmüştü.
İlk mahkumiyetler geçen yıl verilmişti
JEP, Eylül 2025’te FARC’ın eski üst düzey elebaşlarını insan kaçırma suçlarından mahkum etmişti. Aynı dönemde eski askerler de “yanlış pozitifler” (falsos positivos) olarak bilinen ve binlerce sivilin öldürülmesiyle bağlantılı cinayetlerden mahkumiyet almıştı. Eski gerilla liderleri hakkındaki kararların infazı, çatışma döneminde kaybolan kişilerin cenazelerini arama çalışmalarına katılımlarıyla başlamıştı.
Mahkeme, 10 Şubat’ta FARC’ın sistematik biçimde gerçekleştirdiği adam kaçırma eylemlerini incelediği “Makro Vaka 01” başlıklı soruşturmayı da tamamlamıştı.
JEP nedir?
Kolombiya hükümeti ile FARC arasında 24 Kasım 2016’da imzalanan ve ardından Senato ile Meclis’te onaylanan barış anlaşması, yarım yüzyılı aşkın süren silahlı çatışmayı sona erdirmişti. JEP, bu anlaşmanın en kritik uygulama organlarından biri olarak kuruldu. Mahkeme, af yasasından yararlanamayan FARC militanları, ordu mensupları ve paramiliter güçleri yargılamakla yetkili.
Anlaşmaya göre eski örgüt mensuplarının sorunsuz şekilde siyaset yapabilmeleri için JEP sürecinden geçmeleri gerekiyor. Mahkeme, suçlarını kabul eden ve mağdurlara karşı sorumluluk üstlenen sanıklara hapis yerine onarıcı nitelikte yaptırımlar uygulayabiliyor; suçlamaları reddedenler ise olağan yargılamayla karşı karşıya kalabiliyor. Bu nedenle itham edilen 10 eski FARC üyesinin suçlamalar karşısındaki tutumu, sürecin bundan sonraki aşamasını belirleyecek.
Özetle
- JEP, FARC’ın 3 eski elebaşı ve 7 orta düzey komutanını savaş suçları ve insanlığa karşı suçlarla itham etti.
- Suçlamalar 1996-2016 arasında Amazonia ve Orinoquia’da beş yerli topluluğa yönelik eylemleri kapsıyor.
- 1997’de Caquetá’da 7 Korebajü yerlisinin öldürüldüğü katliam dosyada öne çıkıyor.
- Mahkeme, 2016 barış anlaşmasıyla kuruldu ve Eylül 2025’te ilk mahkumiyet kararlarını verdi.
