Libya’da yıllardır Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasına karşı çıkan doğu merkezli Temsilciler Meclisi tutumunu değiştirdi. Meclis, Türkiye ile 2019’da imzalanan Akdeniz’de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nı onayladı. Böylece anlaşma, Libya’daki iki rakip yönetimin de desteğini almış oldu.
Boykot kararı da kaldırıldı
Haberler.com’un Reuters’a konuşan 2 Libyalı milletvekiline dayandırdığı habere göre Temsilciler Meclisi, 20 Ekim’deki oturumunda Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasını resmen onayladı. Meclis aynı oturumda, 2020’de Türkiye ile ilişkiler ve ticari süreçlere yönelik aldığı boykot kararını da oy çokluğuyla feshetti.
2019’da İstanbul’da imzalanmıştı
Türkiye ile Libya arasındaki mutabakat muhtırası, 27 Kasım 2019’da İstanbul’da Trablus merkezli hükümetle imzalanmış, ardından TBMM tarafından onaylanmıştı. Muhtırayla iki ülkenin kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırları 18,6 millik bir hatla belirlenmişti. Birleşmiş Milletler, muhtırayı 30 Eylül 2020’de kayıt altına almıştı. 3 Ekim 2022’de imzalanan ek mutabakatla da Türkiye’ye Libya’nın kara ve deniz alanlarında petrol ve doğal gaz arama hakkı tanınmıştı.
Doğudaki Meclis daha önce reddetmişti
Libya’da 2014’ten bu yana doğu ve batıda rakip yönetimler bulunuyor. Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, Aralık 2019’da muhtırayı geçersiz saymış, Meclis de Ocak 2020’de Türkiye ile imzalanan güvenlik ve deniz yetki anlaşmalarını reddetmişti. Salih, Aralık 2025’te de muhtıranın “Libya devleti için bağlayıcı olmadığını” yinelemişti.
Basında yer alan bilgilere göre Meclis, 6 Ekim’de Salih’in yerine Salihin Abdünnebi el-Ubeydi’yi başkanlığa seçti. Salih ise görevden alınma sürecinin geçerliliğine itiraz ediyor. Onay kararının, Meclis başkanlığındaki bu değişikliğin ardından gelmesi dikkat çekti.
Yunanistan ve Mısır karşı çıkıyor
Yunanistan, muhtıranın kendi münhasır ekonomik bölgesini ihlal ettiğini savunuyor. Basına yansıyan bilgilere göre Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Yerapetritis, onay sürecini engellemek ya da ertelemek amacıyla bu ay Bingazi’ye giderek Halife Hafter ile görüşmüştü. Mısır ise anlaşmayı tanımayacağını açıklamış ve 2020’de Yunanistan ile kendi deniz yetki anlaşmasını imzalamıştı. Avrupa Birliği de muhtıranın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini ve bu ülkeler için hukuki sonuç doğurmadığını savunuyor.
Libya’da batıda Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti, doğuda ise Halife Hafter’in desteklediği yönetim ve Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi bulunuyor. Muhtıra bugüne kadar yalnızca Trablus yönetiminin desteğine sahipti. Doğudaki Meclisin onayıyla birlikte anlaşma, ülkedeki iki rakip siyasi merkezin de onayını almış oldu. Kararın, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanı tartışmalarına yeni bir boyut kazandırması bekleniyor.
Özetle
- Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onayladı.
- Meclis, 2020’de aldığı Türkiye’ye yönelik boykot kararını da kaldırdı.
- Anlaşma artık Libya’daki iki rakip yönetimin de desteğine sahip.
- Yunanistan, Mısır ve AB muhtıraya itiraz ediyor.
Kaynak: Haberler.com (Reuters), 20 Ekim 2026.
