İstanbul’un Maltepe ilçesinde 8 Ekim sabahı çöken ve 5 kişiye mezar olan 7 katlı binayla ilgili soruşturmada bilirkişi ön raporu ortaya çıktı. Rapora göre binaya ruhsat dışında tam 4 kat eklenmiş, bu katlar hakkında geçmişte verilen yıkım kararları ise hiçbir zaman uygulanmamış.
3 katlı yapı yıllar içinde 7 kata çıktı
Cevizli Mahallesi Doğu Sokak’taki binanın geçmiş yapı kayıtları ve ruhsat işlemleri, facianın ardından tek tek incelemeye alındı. Ortaya çıkan kayıtlar, binanın aslında 3 katlı olarak inşa edildiğini gösteriyor. Sonraki yıllarda yapının üzerine yeni katlar çıkıldı ve bina zamanla 7 katlı hale geldi.
1989 ve 1990 yıllarında yapılan incelemelerde binada toplam 4 kaçak kat tespit edildiği öğrenildi. Bu katların inşa edilmesiyle birlikte, binanın ilk ruhsatında belirlenen yapı sınırlarının aşıldığı kayıt altına alındı.
İki kez yıkım kararı alındı, ikisi de kâğıtta kaldı
Bilirkişi raporundaki en çarpıcı tespit, ruhsata aykırı katlar için alınan kararların hayata geçirilmemesi oldu. Edinilen bilgilere göre 1989’daki denetimde ilk kaçak kat belirlendi, yapı tatil tutanağı düzenlendi ve belediye encümeni yıkım yönünde karar verdi.
Ne var ki bu karar uygulanmadı. Üstelik 1990 yılında binaya 3 kat daha eklendi. Yeni kaçak katlar için de yıkım kararı alınmasına rağmen bu karar da yerine getirilmedi. Böylece ruhsata aykırı 4 kat, uzun yıllar boyunca kullanılmaya devam etti.
Kentsel dönüşümde uzlaşma sağlanamadı
Binanın daha önceki yıllarda kentsel dönüşüm kapsamında yenilenmesi de gündeme gelmişti. Ancak hak sahipleri arasında anlaşma sağlanamadığı için bu süreç tamamlanamadı. Yapının, daha önce yürürlüğe giren İmar Barışı düzenlemesinden de yararlanmadığı bildirildi.
Öte yandan binanın alt katında faaliyet gösteren tekstil işletmesinde, çökmeden önce duvarlarda oluşan çatlakların görüntülendiği ortaya çıktı. İşletmeci Fatma Kaya, çatlakların nisan ayından sonra büyüdüğünü anlattı. Bu belirtilerin çökmeyle bağlantısı ve binanın taşıyıcı sistemindeki olası sorunlar, teknik incelemelerin ardından netlik kazanacak.
Can kaybı 5 oldu, 10 kişi yaralandı
AFAD koordinasyonunda yürütülen arama kurtarma çalışmaları 9 Ekim sabahı sona erdi. Enkaz altında kalan 3 kişinin daha cansız bedenine ulaşılmasıyla hayatını kaybedenlerin sayısı 5’e yükseldi. Olayda 10 kişi de yaralandı. İstanbul Valiliği, enkaz altındaki son kişiye saat 06.15’te ulaşıldığını ve çalışmaların tamamlandığını açıkladı.
Tedbir amacıyla çevredeki 3 binada yaşayan 55 kişi tahliye edildi. Barınma ihtiyacı olan 44 kişi ise otellere yerleştirildi.
Mimar ve şantiye şefi gözaltında
Facianın ardından İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı. Bilirkişi ön raporunda binanın mimarı, bina sahipleri, müteahhitleri ve yapım sürecinde şantiyeden sorumlu kişinin kusurlu olduğu yönünde tespitlere yer verildi.
Soruşturma kapsamında binanın mimarı ile dönemin şantiye şefi gözaltına alındı. Binanın inşaat, ruhsat ve denetim aşamalarında sorumluluğu bulunan diğer kişilerin belirlenmesi için de çalışma başlatıldı. Bilirkişiler, binanın kolonlarından ve diğer yapı elemanlarından numuneler aldı. Çökmenin kesin nedeninin, bu numuneler üzerinde yapılacak teknik analizlerle ortaya konması bekleniyor.
