Mısır Dışişleri Bakanlığı, Şarm el-Şeyh Barış Zirvesi’nin yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı açıklamada, Gazze Barış Planı’nın tüm hükümlerinin hayata geçirilmesini istedi. Haberler.com’un aktardığına göre Kahire, ABD Başkanı Donald Trump’ın kapsamlı planına verdiği “tam destek”i bir kez daha teyit etti.
Zirvenin hatırlattığı ivme
Açıklamada, Mısır’ın ev sahipliğinde düzenlenen ve Trump ile diğer dünya liderlerinin katıldığı toplantının oluşturduğu ivmenin sürdürülmesinin önemine dikkat çekildi. Zirvenin, Gazze’deki savaşı sona erdirmeye ve Orta Doğu’da güvenlik, istikrar ile barışın temellerini atmaya yönelik uluslararası çabalarda bir dönüm noktası olduğu vurgulandı.
Planda öne çıkan başlıklar
Kahire’ye göre plan; ateşkesin pekiştirilmesini, insani yardımların kesintisiz ulaştırılmasını, İsrail’in Gazze’den çekilmesinin tamamlanmasını, anlaşmanın ikinci aşamasına geçilmesini ve erken toparlanma ile yeniden imar çalışmalarının başlatılmasını öngörüyor. Mısır, bu maddelerin ABD ile bölgesel ve uluslararası ortaklar arasında yakın koordinasyonla izleneceğini kaydetti.
Siyasi süreç çağrısı
Açıklamada Trump planının, Filistin-İsrail çatışmasının temel nedenlerini ele alacak ciddi ve güvenilir bir siyasi süreç için “tarihi bir fırsat” sunduğu belirtildi. Böyle bir sürecin yeni şiddet döngülerini önlemesi ve iki devletli çözüm temelinde adil, kapsamlı ve kalıcı bir bölgesel barış sağlaması gerektiği ifade edildi.
Filistin devleti vurgusu
Mısır, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulması yönündeki çağrısını yineledi. Bu adımın Filistin halkının kendi kaderini tayin etme beklentisini karşılayacağı ve bölgedeki tüm halklar için güvenlik ile istikrar getireceği kaydedildi.
Zaman çizelgesi
Gazze’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşması dolayısıyla geçen yıl 13 Ekim’de Şarm el-Şeyh’te barış zirvesi düzenlenmişti. Bu yılki açıklama, aynı tarihin yıl dönümünde Kahire’nin diplomasi hattını güncellemesi anlamına geliyor. Uygulama temposu, sahadaki ateşkes ihlalleri ve yardım koridorlarının açıklığına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
Bölgesel okuma
Mısır, Gazze’ye komşu ve ateşkes arabuluculuğunda kilit aktörlerden biri olarak planın “kağıt üzerinde kalmaması”nı istiyor. Yeniden imar, yerinden edilenlerin dönüşü ve güvenlik garantileri, ikinci aşamanın fiilen başlayıp başlamayacağını belirleyecek. Uluslararası bağışçı konferansları ve BM mekanizmaları da bu takvimde rol oynayabilir.
Türkiye ve bölge için anlamı
Kahire’nin yıl dönümü mesajı, Ankara dahil bölgesel başkentlerde yakından izleniyor. Planın uygulanma hızı; sınır kapıları, yardım konvoyları ve ateşkes gözlem mekanizmalarının işleyişine bağlı. Diplomatik dilde “tam destek” ifadesi, Mısır’ın arabulucu rolünü korurken ABD ile koordinasyonu da sürdürdüğünü gösteriyor. İki devletli çözüm vurgusu ise uzun vadeli siyasi çerçeveyi canlı tutuyor.
Riskler ve fırsatlar
Sahada ihlaller, yardımın kesilmesi veya çekilme takviminin sürüncemede kalması, zirvenin yarattığı ivmeyi zayıflatabilir. Buna karşılık erken imar projeleri ve kesintisiz insani koridorlar, planın ikinci aşamasına geçişi kolaylaştırır. Mısır açıklaması, bu kırılgan dengeyi diplomasi diliyle hatırlatma işlevi görüyor.
Özetle
- Mısır, Gazze planının tüm hükümlerinin uygulanmasını istedi.
- Ateşkes, yardım, çekilme, ikinci aşama ve imar başlıkları öne çıktı.
- Kahire, Trump planına tam destek verdiğini yineledi.
- 1967 sınırlarında Doğu Kudüs başkentli Filistin devleti çağrısı tekrarlandı.
