Ukrayna ordusunun savaş alanındaki iletişim ve insansız hava aracı operasyonlarında kullandığı Starshield uydu sisteminin kısıtlanması talimatının Beyaz Saray’dan geldiği ortaya çıktı. Türkiye Gazetesi’nin Reuters’ın özel haberine dayandırdığı habere göre, emri kimin verdiği açıklanmazken üst düzey bir ABD’li yetkili, talimatın Başkan Donald Trump’tan gelmediğini söyledi.
Pentagon’a “yavaşlatın” mesajı
İsimlerinin açıklanmaması şartıyla konuşan kaynaklar, ABD Savunma Bakanlığı yönetimine Ukrayna ordusunun kullandığı SpaceX Starshield hizmetinin yavaşlatılması gerektiğine ilişkin bir mesaj iletildiğini aktardı. Ancak kararın Beyaz Saray’da kim tarafından alındığı ve uygulanmasından hangi yetkilinin sorumlu olduğu belirtilmedi. Üst düzey yetkili, “Başkan tarafından hiçbir zaman böyle bir talepte bulunulmadı” dedi.
Starshield nedir?
Starshield, Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX tarafından hükümetler ve ulusal güvenlik kurumları için geliştirildi. Starlink uydu altyapısını kullanan sistemin en büyük müşterisi Pentagon. Musk, çarşamba günü X hesabından Starshield sistemlerinin mülkiyetinin ve kontrolünün ABD hükümetine ait olduğunu, kullanım ve hız kısıtlamaları konusunda karar yetkisinin ABD ordusunda ya da başkanda bulunduğunu açıkladı.
Cephede etkisi: 160 km/s sınırı
Ukraynalı yetkililer, askeri standartlardaki alıcıların yüksek hızla hareket eden araçlarda çalışmayı durdurduğunu açıklamıştı. Ukrayna Savunma Bakanlığından bir yetkili, alıcıların yeniden çalıştığını ancak yalnızca saatte 160 kilometreye kadar hızlarda kullanılabildiğini aktardı. Yetkiliye göre kısıtlamalar, Rus güçlerine ve işgal altındaki bölgelerdeki lojistik hedeflere yönelik saldırıları zorlaştırıyor; Şahed tipi dronları düşürmek için kullanılan önleyici dronlar da etkileniyor.
Washington-Kiev hattında gerginlik
İlişkiler, 9 Ekim’de Miami’de yapılan toplantının ardından daha da gerildi. Reuters’a konuşan bir kaynağa göre Jared Kushner ve Steve Witkoff, Ukrayna heyetine Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılardan duyulan rahatsızlığı iletti. ABD heyeti, Rusya’nın 2,25 milyon varilden fazla dizel yakıt sağlamasını öngören bir anlaşma yapılacağını da bildirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy bu kararı “zayıf” olarak nitelendirdi. Bazı ABD’li milletvekilleri de anlaşmanın Rusya’ya yeni gelir sağlayarak savaşın finansmanına katkıda bulunabileceği gerekçesiyle karara tepki gösterdi. Ukraynalı yetkililer ise kısıtlamaların ardından Beyaz Saray, Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon’daki üst düzey isimlerle görüştü.
Enerji fiyatları ve istihbarat tartışması
Trump, küresel enerji fiyatlarındaki yükselişten Ukrayna’nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırılarını sorumlu tutmuş, artan fiyatların kasımdaki ara seçimlerde Cumhuriyetçi Parti’yi olumsuz etkileyebileceğini söylemişti. Reuters’ın aktardığı uzmanlara göre ise fiyat artışının başlıca nedeni ABD ve İsrail’in İran ile yürüttüğü savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın büyük ölçüde durması. ABD’li yetkililerin, Rus füze fırlatmalarının tespitinde kritik olan istihbarat paylaşımını durdurmakla tehdit ettiği de daha önce haber olmuştu; Trump ise salı günü istihbarat paylaşımının sürdüğünü söyledi.
Özetle
- Starshield kısıtlama talimatı Reuters’a göre Beyaz Saray’dan Pentagon’a gitti.
- Emri kimin verdiği bilinmiyor; ABD’li yetkili Trump’ın böyle bir talebi olmadığını söyledi.
- Alıcılar hareket halindeyken yalnızca 160 km/s’e kadar çalışıyor.
- Musk, karar yetkisinin ABD hükümetinde olduğunu açıkladı.
