Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülen fon kanun teklifine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Haberler.com’un aktardığına göre Kurul, teklifte yer alan “takas kesinliği” ve “pay blokajı” konularında kamuoyunda oluşan soru işaretlerini gidermeyi amaçladığını bildirdi. Açıklamanın özü netti: Düzenleme tamamlanmış işlemleri etkilemiyor, yalnızca takası henüz tamamlanmamış talimatları kapsıyor.
Kurul, açıklamayı Meclis’te görüşülen teklif nedeniyle kamuoyunda tereddütler oluşması üzerine yaptığını belirtti. Açıklamada özellikle hesabı kilitli olan yatırımcıların verdiği satış talimatlarının tasfiye sürecinde nasıl değerlendirileceği ayrıntılı biçimde anlatıldı.
Takas kesinliği kuralı ne diyor?
SPK, açıklamasında Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesinin birinci fıkrasını hatırlattı. Bu hükme göre sermaye piyasası araçlarına ilişkin takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemleri, ilgili kuruluşların faaliyetleri durdurulsa ya da tasfiye sürecine girilse bile geri alınamıyor ve iptal edilemiyor. Kurul, kuralın amacının takas yükümlülüklerinin geri döndürülemez biçimde yürütülmesini sağlayarak piyasalara duyulan güveni korumak olduğunu belirtti. Ancak SPK’ya göre bu hüküm, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinden verilen tüm talimatlara, işlemin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın uygulanması gerektiği anlamına gelmiyor.
TEFAS’ta her talimat tamamlanmış işlem değil
Açıklamada TEFAS’ın klasik organize piyasalardan farklı işlediği vurgulandı. Platform, yatırım fonu katılma paylarının yatırımcılar tarafından fon kurucusundan alınmasına ve kurucuya iade edilmesine imkân tanıyor. Bu nedenle SPK, TEFAS’ta verilen her satış talimatının kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi sayılamayacağını ifade etti.
Hesabı kilitli yatırımcılar
Kurul, pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki, yani hesabı kilitli yatırımcılara ilişkin de açıklama yaptı. SPK’ya göre tasfiye sürecinde satış talimatı verilmiş olması ya da sistemde bir kaydın bulunması, tek başına takasın başladığı anlamına gelmiyor. Takas; talimattan sonra nakdin yatırımcının hesabına geçmesi ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılmasıyla tamamlanıyor.
SPK, pay blokaj kaydı bulunan kişilerin 455.758 fon pay sahibi arasında yer aldığını ve ayrı bir grup oluşturmadığını kaydetti. Takası tamamlanmamış talimatların tasfiyeye dahil edilmesinin fondaki paranın adil dağıtılmasına katkı sağlayacağını belirten Kurul, bu talimatların tasfiyeden elde edilen tutarlar üzerinden diğer katılma payı sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirileceğini açıkladı.
Açıklamanın öne çıkanları
- Tamamlanmış takas işlemleri kanun teklifinden etkilenmeyecek.
- Düzenleme yalnızca takası tamamlanmamış talimatları kapsıyor.
- PBLK statüsündeki yatırımcılar 455.758 pay sahibi arasında yer alıyor.
- Bu talimatlar tasfiyede eşit koşullarda değerlendirilecek.
Yatırımcı açısından ne anlama geliyor?
SPK’nın açıklamasına göre işlemi tamamlanmış, yani parası hesabına geçmiş ve pay sahipliği kaydı kaldırılmış yatırımcılar, teklifteki düzenlemeden etkilenmeyecek. Satış talimatı verdiği hâlde bu aşamalar tamamlanmamış yatırımcıların talimatları ise tasfiye sonucunda elde edilecek tutarlar üzerinden, diğer katılma payı sahipleriyle aynı koşullarda ele alınacak.
Düzenlemenin amacı
SPK, düzenlemenin amacının söz konusu fon pay sahiplerinin hukuki statüsüne açıklık getirmek ve tasfiye kapsamındaki haklarını belirgin hâle getirmek olduğunu bildirdi. Kurul, bu yönüyle düzenlemeyi hedeflere ulaşmak için gerekli ve ölçülü bir yaklaşım olarak değerlendirdiğini sözlerine ekledi.
