Sudan’da barışın tesisi ve uluslararası çabaların koordinasyonu amacıyla düzenlenen “Sudan’daki Barış Girişimleri ve Çabalarının Koordinasyonunun Güçlendirilmesine İlişkin Altıncı Danışma Toplantısı”, İsviçre’nin Cenevre kentinde başladı. İsviçre ile Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Sudan Özel Temsilcisi Ofisi tarafından düzenlenen ve BM Cenevre Ofisi’nin ev sahipliğinde yapılan toplantıda, savaşın yol açtığı insani felakete dikkat çekildi.
Türkiye’yi Kulaklıkaya temsil ediyor
Toplantıya Türkiye’yi temsilen Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Musa Kulaklıkaya katıldı. İsviçre Federal Dışişleri Bakanlığı Devlet Sekreteri Alexandre Fasel ve BM Genel Sekreteri’nin Sudan Özel Temsilcisi Pekka Haavisto’nun yanı sıra Sudan Beşli Grubu’nu oluşturan Afrika Birliği, Avrupa Birliği, Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesi (IGAD), Arap Devletleri Ligi ve BM temsilcileri de toplantıda yer aldı. Mısır, Etiyopya, Fransa, Almanya, Kenya, Katar, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Sudan, Çad, Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere ve ABD de katılımcı ülkeler arasında bulunuyor.
“Savaş artık bir İHA savaşına dönüştü”
Toplantının açılışında konuşan Fasel, Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Nisan 2023’te başlayan savaşın 4. yılına girildiğini hatırlattı. Fasel, “Sudan’daki savaş artık bir insansız hava aracı savaşına dönüştü ve ağırlıklı olarak sivillerin ölümüne yol açıyor. Darfur, Kurdufan eyaleti ve ülkenin diğer bölgelerinde kıtlık benzeri koşullar devam ediyor. Bu açlığın temel nedeni ise bizzat savaşın kendisi.” dedi.
Ülke içinde ve sınırların ötesinde 15 milyondan fazla insanın yerinden edildiğini belirten Fasel, bu sayının İsviçre nüfusunun 1,6 katına denk geldiğini söyledi. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (UNOCHA) verilerine göre Mayıs 2026 itibarıyla yaklaşık 34 milyon Sudanlının yardıma muhtaç olduğunu aktaran Fasel, UNICEF’e göre 8 milyon çocuğun da okuldan uzak kaldığını vurguladı. Fasel, Cenevre Sözleşmeleri uyarınca sivillerin korunmasının ve insani yardıma erişimin bir ateşkesi beklemeye tabi tutulamayacağını, savaşın askeri bir çözümü olmadığını da sözlerine ekledi.
Toplantı her üç ayda bir yapılacak
BM Sudan Özel Temsilcisi Haavisto ise toplantının, ortak çabaları gözden geçirmek ve girişimler arasındaki koordinasyonu güçlendirmek için bir fırsat sunduğunu söyledi. Sudan’ın komşularıyla derin bağları bulunduğunu ve savaşın sonuçlarının sınırların ötesine taşındığını belirten Haavisto, çatışmanın çevre ülkelere sıçramasının önlenmesi gerektiğini ifade etti. Bölge ülkelerinin bakış açılarının dikkatle dinlenmesi gerektiğini kaydeden Haavisto, bu ülkelerin barışa nasıl yapıcı katkı sunabileceklerinin araştırılması çağrısında bulundu.
Fasel de konuşmasında, Sudanlıların öncülüğünde yürütülecek kapsayıcı bir diyaloğun desteklenmesi konusunda katılımcıların hemfikir olduğunu belirtmişti. Fasel, “Bu odadaki hiçbir heyet, parçalanmış bir Sudan’ın doğuracağı sonuçlardan muaf kalmayacaktır.” diyerek tüm tarafları ortak çabaları artırmaya davet etti.
Haavisto, toplantıyı düzenli olarak her 3 ayda bir gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğini açıkladı. Nisan 2027’nin yeni bir savaş yılının değil, barışa doğru bir dönüm noktasının başlangıcı olması için ellerinden geleni yapmaları gerektiğini vurgulayan Haavisto, Sudan halkına karşı sürekli ilgi ve kararlı eylem borçlu olduklarını kaydetti.
