Türk Yapısal Çelik Derneği (TUCSA), kentsel dönüşümü hızlandırmak için modüler çelik konut üretiminin ölçeklendirilmesini önerdi. Dernek yöneticilerine göre fabrika ortamında üretilecek yapılarla Türkiye, üç yıl içinde 1 milyon modüler çelik konuta ulaşabilir.
Deprem gerçeği çeliği öne çıkarıyor
Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması, inşaat sektöründe betona alternatif yapı sistemlerinin önemini her geçen gün artırıyor. TUCSA’nın verilerine göre ülke, dünyanın önde gelen çelik üreticileri arasında bulunmasına karşın mevcut yapı stokunda çeliğin payı hâlâ yüzde 3 ile 5 arasında kalıyor. Dernek, bu oranın beş yıl içinde en az yüzde 15’e yükseltilmesini stratejik hedef olarak belirledi.
Yapısal çelik; hafifliği, dayanıklılığı, hızlı uygulanabilmesi ve fabrikada kontrollü biçimde üretilebilmesiyle öne çıkıyor. Malzemenin geri dönüştürülebilir olması da sürdürülebilirlik açısından avantaj sağlıyor. Dernek, çelik sistemlerle inşa edilen yapılarda yaklaşık yüzde 5 ile 10 arasında net alan kazanımı elde edilebildiğini vurguluyor.
Üretim gücü katma değere dönüşmeli
Türkiye, 2025 yılında 38,1 milyon ton ham çelik üretimiyle dünyada yedinci, Avrupa’da ise ikinci sırada yer aldı. TUCSA Yönetim Kurulu Başkanı Selami Gürel, bu üretim kapasitesinin yüksek katma değerli yapısal çelik sistemlerine, modüler yapılara ve hatta anahtar teslim yapı ihracatına dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.
Gürel, mevcut alışkanlıklarla geleceğin ihtiyaçlarına yanıt verilemeyeceğini belirterek kamu kurumlarını, sanayicileri, mühendisleri ve yatırımcıları ortak bir hedefte buluşmaya davet etti.
“Yapı fabrikaları” modeli
Derneğin Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Melih Şimşek ise üretimi şantiyelerden modern fabrikalara taşıyarak şantiyede geçen sürenin üçte bire indirilebileceğini ifade etti. Şimşek’in aktardığı hesaplamaya göre yılda 500 bin konut üretebilmek için 3,5 milyon ton yapısal çelik, 120 bin kişilik nitelikli iş gücü ve 135 fabrika gerekiyor.
Bu altyapının kurulması hâlinde üç yılda 1 milyon modüler çelik konut üretmenin mümkün olduğunu savunan Şimşek, modüler çelik yapı endüstrisinin hem depreme dayanıklı konut ihtiyacına çözüm sunacağını hem de ihracat yapabilen yeni bir sanayi kolu yaratacağını dile getirdi.
Kentsel dönüşüm açısından ne anlama geliyor?
Uzmanlar, deprem riski taşıyan milyonlarca konutun yenilenmesi gereken Türkiye’de inşaat süresinin kısalmasının, hak sahiplerinin kira yükünü ve geçici barınma ihtiyacını azaltabileceğine dikkat çekiyor. Fabrikada üretilen modüllerin sahada hızlı biçimde birleştirilmesi, hava koşullarından kaynaklanan gecikmeleri de sınırlıyor.
Öte yandan çelik yapıların yaygınlaşması için mevzuatın, proje onay süreçlerinin ve yangın, yalıtım gibi teknik standartların modüler sistemlere uyumlu hâle getirilmesi gerektiği de sektörde sıkça dile getiriliyor. Yüksek ilk yatırım maliyeti ve nitelikli iş gücü ihtiyacı, modelin önündeki başlıca engeller arasında gösteriliyor.
TUCSA’nın önerisi, kamu ve özel sektörün ortak planlamasıyla hayata geçirilirse hem konut açığının kapatılmasına hem de çelik sanayisinin katma değerinin artırılmasına katkı sunabilecek bir yol haritası olarak değerlendiriliyor.
Özetle
- TUCSA, üç yılda 1 milyon modüler çelik konut üretilebileceğini açıkladı.
- Yapı stokunda çeliğin payı yüzde 3-5; hedef beş yılda en az yüzde 15.
- Türkiye 2025’te 38,1 milyon ton ham çelikle dünyada 7., Avrupa’da 2. oldu.
- Yılda 500 bin konut için 3,5 milyon ton çelik, 120 bin çalışan ve 135 fabrika gerekiyor.
- “Yapı fabrikaları” ile şantiye süresinin üçte bire inmesi bekleniyor.
