Arnavutluk’ta eğitim ücretlerinin düşürülmesi talebiyle başlayan ve kısa sürede hükümetin istifası çağrısına dönüşen öğrenci protestoları sekizinci gününde yeniden gerginliğe sahne oldu. Başkent Tiran’da Başbakanlık binası önünde barışçıl şekilde başlayan gösteri, akşam saatlerinde polis ile göstericiler arasında arbedeye dönüştü.
Taş, molotof ve tazyikli su
Haberler.com’un aktardığına göre gerginliğin tırmanmasıyla birlikte göstericiler güvenlik güçlerine taş, molotof kokteyli ve havai fişek attı. Polis ise kalabalığı dağıtmak için cop, tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullandı. Başbakanlık çevresinde uzun süre kovalamaca yaşanırken bölgedeki gerginlik gece boyunca sürdü.
Eylemlerin fitilini, öğrencilerin üniversite harçları ve eğitim ücretlerine yönelik tepkisi ateşledi. Öğrenciler, ücretlerin düşürülmesini ve devletin eğitime daha fazla kaynak ayırmasını talep ediyor. Eğitim harçları, uzun süredir gençlerin ve ailelerin gündemindeki en tartışmalı konular arasında yer alıyor. Gösterilerin ilerleyen günlerinde ise talepler genişledi ve Başbakan Edi Rama liderliğindeki hükümetin istifası protestoların ana sloganlarından biri haline geldi.
Diyalog sandalyeleri devrildi
Protestoların sekizinci gününde dikkat çeken en sembolik an, Başbakanlık binasının önüne yerleştirilen sandalyeler oldu. Başbakan Rama, “koşulsuz görüşmelere hazır olduğunu” açıkladıktan sonra binanın önüne sandalyeler koydurmuş, üzerlerine de “diyalog” yazan kağıtlar bırakılmıştı. Rama, “Kim diyalog istiyorsa, istediği zaman, isterse burada bile görüşebiliriz. Hükümetle birlikte görüşmeye hazırım” demişti.
Ancak öğrenciler, Rama’nın bölgeden ayrılmasının ardından sandalyeleri devirdi ve “diyalog” yazan kağıtları yırttı. Böylece Başbakan’ın uzattığı zeytin dalı, protestocular tarafından açık bir şekilde geri çevrilmiş oldu. Rama ise sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımla istifa taleplerine yanıt vererek konuşmak isteyen herkesle iletişime hazır olduğunu yineledi.
Berisha: Komünizmden bu yana böylesi yaşanmadı
Ana muhalefet partisinin lideri Sali Berisha ise hükümete yönelik eleştirilerini sertleştirdi. Berisha, protestolar başladığından bu yana 2 binden fazla gencin polis şiddetine maruz kaldığını, gözaltına alındığını ya da tutuklandığını öne sürdü. Arnavutluk’un komünist rejimin karanlık günlerinden bu yana böyle bir tablo yaşamadığını söyleyen Berisha, Rama’nın istifa etmediği her günün kaçınılmaz sonu yalnızca ertelediğini savundu.
Gözler önümüzdeki günlerde
Bir haftayı aşan eylemler, Balkan ülkesinde hükümet ile gençler arasındaki gerilimin giderek derinleştiğini gösteriyor. Öğrencilerin diyalog teklifini reddetmesi, kısa vadede uzlaşma ihtimalini zayıflatırken, hükümetin eğitim ücretleri konusunda adım atıp atmayacağı merak konusu. Protestocuların gösterilere devam edeceğini açıklaması nedeniyle Tiran’daki güvenlik önlemlerinin önümüzdeki günlerde de sıkı şekilde sürmesi bekleniyor.
Uluslararası kamuoyu da Avrupa Birliği üyeliği hedefleyen Arnavutluk’taki gelişmeleri yakından izliyor. 2013’ten bu yana başbakanlık koltuğunda oturan Rama için bu tablo, uzun iktidar döneminin en zorlu sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor. Özellikle üniversite öğrencilerinin öncülük ettiği hareketin kısa sürede geniş kesimlerden destek bulması, hükümet üzerindeki baskıyı artırıyor. Gösterilerin barışçıl bir zemine dönüp dönmeyeceği ve tarafların masaya oturup oturmayacağı, ülkenin yakın geleceği açısından belirleyici olacak.
